تناسب اندام و تغذیه

همه‌چیز درباره رژیم کم پروتئین

همه‌چیز درباره رژیم کم پروتئین

رژیم کم پروتئین از رژیم‌های غذایی شناخته‌شده‌ای است که اثرات مثبت فراوانی بر روی سلامت بسیاری از افراد دارد و بدن را در برابر ابتلا به بیماری‌های مزمن، بیمه می‌کند. این سبک تغذیه اغلب از جانب متخصصین تغذیه به افراد دارای اختلال در سوخت‌وساز پروتئین و یا بیماری‌های مربوط به کبد و کلیه پیشنهاد داده می‌شود. درواقع این رژیم با تغییر در برنامه غذایی و کاهش مصرف پروتئین، فشار را از روی کلیه‌ها برداشته و عملکرد آن‌ها را بهبود می‌بخشد. به‌این‌ترتیب حس خستگی و بی‌اشتهایی ناشی از تجمع اوره در خون که شایع‌ترین عوارض اختلالات کلیوی به‌حساب می‌آید؛ به‌طورکلی برطرف خواهد شد. بر همین اساس در ادامه به معرفی رژیم کم پروتئین و بررسی مزایا و معایب آن خواهیم پرداخت.

تعریف رژیم غذایی کم پروتئین 

پروتئین یکی از مواد مغذی و ضروری برای سلامت انسان است که حدود10‌ تا 15 درصد از کالری روزانه بدن هر فرد توسط آن تأمین می‌شود. اما در موارد به خصوصی، مصرف پروتئین برای برخی افراد با مشکلات خاصی همراه است. به این دلیل که در اثر عدم توانایی بدن آن‌ها، برای پردازش مواد زائد ناشی از اوره در خون، دچار مشکلاتی نظیر تهوع و یا حتی آسیب مغزی می‌گردند. به همین دلیل برای این گروه از افراد که عمدتاً دچار اختلال در عملکرد کلیه و یا نقص در سیستم سوخت‌وساز بدن هستند؛ یک برنامه غذایی خاص با پروتئین کم در نظر گرفته می‌شود. بر اساس این برنامه غذایی، تنها می‌بایست حدود 4 تا 8 درصد از کالری روزانه فرد از طریق پروتئین تأمین گردد. در نظر داشته باشید که رژیم کم پروتئین برای همه افراد مناسب نخواهد بود و تنها برای برخی افراد و طبق دستور متخصص تغذیه، تحت تدابیر خاص بالینی تجویز می‌شود.

رژیم غذایی کم پروتئین مناسب چه افرادی است؟

افرادی که قادر به تحمل سطح بالایی از پروتئین نیستند و مصرف زیاد این ماده با ریسک بالایی برای سلامت آن‌ها همراه است؛ بهترین گزینه برای رژیم کم پروتئین هستند که شامل: 

  • بیماران کلیوی 

افرادی که از بیماری کلیه رنج می‌برند؛ می‌توانند با کاهش مصرف پروتئین، فشار روی کلیه‌ها را کاهش داده و مانع از جمع شدن اوره در خون گردند. چراکه سوخت‌وساز پروتئین در بدن با تولید اوره همراه است که این ماده در افراد سالم از طریق ادرار به‌سادگی قابل دفع است. درحالی‌که افراد دارای مشکلات کلیوی قادر به دفع اوره از طریق کلیه‌ها نیستند که با توجه به ماهیت سمی آن، بروز عوارض و ناراحتی‌هایی را به دنبال دارد. به همین دلیل رعایت رژیم کم پروتئین و محدودیت در مصرف این ماده، به بهبود عملکرد کلیه‌ها کمک زیادی می‌کند. 

  • افراد دارای نفروپاتی دیابتی

دسته دیگری از افراد که استفاده از رژیم غذایی کم پروتئین برای آن‌ها با نتایج مثبتی همراه است، افرادی هستند که دارای نفروپاتی دیابتی هستند. کلیه‌های این گروه از بیماران نیز در اثر دیابت دچار آسیب می‌شود که رعایت این رژیم تغذیه‌ای در کاهش علائم آن‌ها اثرات مثبت فراوانی دارد.

  • افراد دارای اختلال PKU 

PKU یا فنیل کتونوریا نیز نوعی اختلال است که بدن افراد مبتلا به آن، قادر به تولید آنزیم مخصوص برای تجزیه فنیل آلانین تجمع یافته در خون نخواهد بود. خوردن غذاهایی با درصد بالای پروتئین برای این افراد نیز ممنوع است. چراکه موجب افزایش تجمع فنیل آلانین در بدن آن‌ها می‌شود و درنتیجه، احتمال بروز ناراحتی‌های عصبی همچون ناتوانی ذهنی، بیش فعالی، ضعف و تشنج نیز در آن‌ها بیشتر می‌شود. بنابراین رژیم کم پروتئین را می‌توان بهترین راه‌حل برای درمان PKU دانست که افراد مبتلا به این اختلال ملزم به رعایت مادام‌العمر آن هستند. 

  • مبتلایان به هموسیستینوریا

یکی دیگر از اختلالاتی که درمان آن مستلزم در نظر گرفتن یک رژیم غذایی کم پروتئین است، هموسیستینوریا نام دارد. این اختلال موجب عدم توانایی بدن در پردازش نوعی آمینواسید به نام متیونین می‌شود که تجمع آن در بدن ناشی از مصرف زیاد پروتئین بوده و منجر به مشکلاتی در بینایی و سلامت استخوان خواهد شد. 

همه‌چیز درباره رژیم کم پروتئین

همه‌چیز درباره رژیم کم پروتئین

خوراکی‌های مجاز در رژیم غذایی کم پروتئین 

نقش میوه و سبزیجات تازه در رژیم کم پروتئین بسیار پررنگ و بااهمیت است. چراکه طبق این برنامه، درصد زیادی از پروتئین مصرفی از طریق گوشت، با میوه و سبزیجات جایگزین می‌شود. البته در کنار وعده‌های اصلی غذایی که عمدتاً شامل خوراکی‌هایی با منشأ گیاهی هستند؛ استفاده از برخی مکمل‌های حاوی پروتئین نیز ضروری است. بااین‌حال افراد دارای این رژیم از طریق مواد و خوراکی‌هایی که در ادامه برخواهیم شمرد می‌توانند کالری روزانه خود را با کمترین میزان پروتئین دریافت کنند:

  • انواع میوه‌های تازه مانند سیب، موز، انگور، هلو، آلو، زردآلو، پرتقال، لیمو، نارنج، گریپ‌فروت 

 

  • سبزی‌های تازه مانند تربچه، چغندر، پیازچه، هویج، اسفناج، کلم، جعفری و کدوتنبل

 

  • محصولات حاوی چربی‌های مفید مانند کره مارگارین، زیتون و آووکادو

 

  • انواع ترشی و ادویه‌جات 

شایان‌ذکر است؛ افرادی که ملزم به رعایت رژیم کم پروتئین هستند، بایستی در استفاده از موارد زیر هم دقت داشته باشند و مصرف آن‌ها را در حد متوسط و نه‌چندان زیاد در برنامه خود قرار بدهند:

  • شکر، آب‌نبات، مارشمالو
  • مربا و ژله
  • سس مایونز
  • کره 
  • انواع سس سالاد و گوجه‌فرنگی 
  • نان و غلات صبحانه
  • جو دوسر
  • ماکارونی
  • برنج
  • نوشیدنی‌ها مانند چای سبز، چای سیاه، قهوه

غذاهای ممنوع در رژیم غذایی کم پروتئین 

همان‌طور که از نام این رژیم غذایی پیداست؛ درصد پروتئین مصرفی آن، کمتر از میزان معمول است. به این معنی که وجود این ماده مغذی، در رژیم تمام افراد ضروری بوده و نباید مصرف آن به‌طور کامل قطع شود. از همین رو در رژیم کم پروتئین باید از حجم غذاهای حاوی مقادیر بالایی پروتئین حیوانی و گیاهی کاسته و به غذاهای کم پروتئین افزوده شود. برخی از خوراکی‌های غیرمجاز در این رژیم شامل: 

  • گوشت گاو، گوسفند، مرغ و بوقلمون 
  • غذاهای دریایی مانند ماهی و صدف
  • تخم‌مرغ
  • نخود، لوبیا، ذرت و عدس
  • مواد لبنی مانند شیر، ماست و پنیر 
  • پروتئین سویا 
  • انواع مغزها 
  • دانه‌های گیاهی مانند بذر کتان، دانه چیا و دانه کنف
همه‌چیز درباره رژیم کم پروتئین

همه‌چیز درباره رژیم کم پروتئین

اصلی‌ترین مزایای رژیم غذایی کم پروتئین

  • استراحت و برداشتن فشار از روی کلیه‌ها با کمک رژیم کم پروتئین
  • دفع مواد سمی و ناخالصی‌ها از بدن 
  • افزایش طول عمر
  • کمک به سلامت سیستم متابولیسم بدن
  • کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌های مختلف نظیر سرطان، دیابت و اختلالات قلبی عروقی 
  • کاهش تولید اسید اوریک و کمک به درمان نقرس 

عوارض یا معایب رژیم غذایی کم پروتئین

ضرورت مشورت با پزشک و متخصص تغذیه برای پیروی از رژیم کم پروتئین از آنجایی بااهمیت است که می‌تواند باعث بروز مشکلات عدیده‌ای برای بیمار گردد که برخی از آنها عبارتند از:

  • بروز اثرات نامطلوب بر روی برخی عملکردهای مهم بدن نظیر واکنش‌های ایمنی و یا ترمیم زخم‌ها 

 

  • تحلیل عضلات و از بین رفتن حجم ماهیچه‌های بدن 

 

  • پوسیدگی دندان‌ها به دلیل وجود قند بالا در این رژیم

 

  • افزایش خطر ابتلا به عفونت‌ها و کاهش سطح آلبومین بدن 
نمونه‌ای از یک رژیم کم پروتئین
  • وعده صبحانه: یک‌تکه نان سبوس‌دار یا تست ـ نصف قاشق کره یا مارگارین ـ  تخم‌مرغ یک عدد ـ یک فنجان چای یا قهوه ـ یک فنجان شیر ـ میوه دلخواه

 

  • میان وعده: آب‌میوه دلخواه و غیر الکی 

 

  • وعده ناهار: یک‌تکه نان سبوس‌دار ـ نصف قاشق غذاخوری کره یا مارگارین ـ کلم بروکلی بخارپز نصف لیوان ـ  سینه بوقلمون مرغ یا بوقلمون 30 گرم به همراه نصف فنجان از یک دسر ژلاتینی

 

  • میان وعده: یک برش هندوانه

 

  • وعده عصرانه: میوه دلخواه ـ یک یا دو قاشق ژله به همراه چند عدد بیسکویت

 

  • وعده شام: نصف لیوان آب‌ گوجه‌فرنگی ـ یک عدد سیب‌زمینی پخته‌شده ـ نصف لیوان اسفناج بخارپز ـ ۴ عدد قارچ به همراه نصف لیوان سبزیجات آب‌پز شده

شما عزیزان می توانید برای خرید اینترنتی انواع محصولات اعم از خرید اینترنتی محصولات غذایی همچون کنسروجات ، خشکبار ، چای و نوشیدنی ، خرید اینترنتی محصولات بهداشتی ، خرید اینترنتی دستمال کاغذی و … با مراجعه به سایت عامو مارکت ، سوپر مارکت اینترنتی درتهران ،  به آسانی خرید خود را انجام دهید.

 

Rate this post

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.